LİSANSLI DEPOCULUK (2) Tarımsal üretim ve faaliyetlerin kurallı yapılması ve sektörde kayıtdışılığın en aza indirilebilmesi açısından ‘lisanslı depoculuğun’ bir an önce hayata geçirilmesi gerektiğini son yazımızda belirttik.Pek tabii konu geniş kesimleri yakından ilgilendiriyor,birçok kurum ve kuruluşun ortaklaşa çalışmasının yanı sıra bazı kurumların daha da ön planda olması kaçınılmaz.Nitekim olayın birinci derecede ilgililerinden İzmir Ticaret Borsası’nın (İTB) başkan vekili ve aynı zamanda Ulusal Pamuk Konseyi Başkanı olan Barış Kocagöz,dün telefonla arayarak lisanslı depoculuğa ilişkin önemli gelişmelerin söz konusu olduğunu ve önümüzdeki günlerde daha ayrıntılı bilgi vereceğini ifade etti.Demek ki,ulusal ekonomiyi bu denli ilgilendiren bir iktisadi mekanizmanın uygulamaya sokulması bakımından öncü rolü oynaması beklenen İTB’nın ciddi hazırlıkları var,daha önceden bildiğimiz çalışmaların hızlandığını böylece öğrenmiş olduk. BU BİR SİSTEM Lisanslı depoculuğun aslında bir ‘sistem’ olduğunu vurgulamak şart.Aksi takdirde sorunun özü kavranamaz.Yani çiftçi ürününü depoya koyacak,zamanı gelince satacak diye konuyu algılamak doğru değil.Burada tarım ve tarıma dayalı sanayi ekonominin bütünü ile çok daha sıkı bağlarla entegre oluyor,tarım sektörü ulusal ekonomi ile ‘kurallı’ biçimde irtibatlanıyor.Peki ‘kurallı’ olmak ne demek? Bu ifade niye önemli? Şimdi işe en başından başlayalım;çiftçi pamuk veya fındık gibi ürününün hasadını yaptı ve bir anonim şirket olarak en az 1 milyon lira sermaye ile kurulmuş ayrıca Bakanlığın öngördüğü bütün şartları yerine getirmiş tesise yani lisanslı depoya malını koydu diyelim.Bunun karşılığında ise lisanslı depo işleticisinden bir ‘ürün senedi’ alacak.İşte burası çok önemli çünkü söz konusu ürün senedi ‘kıymetli evrak’ hükümlerine tabi,başka ifade ile çiftçi aldığı ürün senedini teminat veya rehin olarak gösterebilecek ya da ciro edebilecek.Bu arada malı en güvenli bir biçimde muhafaza edilirken,mal karşılığı yani ürünü temsil eden kıymetli evrak çiftçinin büyük güvencesi olacak.Neden? Özellikle bitkisel üretimde daha doğrusu pamuk,hububat ve fındık gibi ürünlerin hasat dönemi çok kısa,en fazla 2-3 ay sürüyor.Oysa üreticinin nakit ihtiyacı bütün bir yılı kapsıyor,işte elindeki ürün senedi ile çiftçi hem malının hemen hasat sonrası tamamını satmak zorunda kalmayacak hem de kurulacak ‘Ürün İhtisas Borsası’nda yıl boyu sahip olduğu kıymetli evrağı değerlendirme imkanı bulmuş olacak. BU BİR DEVRİM Tabii olay bu kadar basit değil.Biz mümkün olduğunca kısa tutarak anlatmaya çalıştık.Ancak özellikle Ürün İhtisas Borsası’nın kurulmasıyla bir devrim yaşanacağını düşünüyoruz.Çünkü ürün senetlerinin Borsa’da alınıp satılabilme hususiyeti bir yandan küçük tasarruf sahiplerine yeni bir kazanç kapısı açarken diğer yandan da genelde Türk ekonomisine daha özelde ise tarım ve tarımsal sanayi sektörüne alternatif ve yeni finansman kaynağı yaratacak.Çiftçimiz sadece birkaç aya sıkışan hasat ve nakit bulma döneminden kurtulacak,pamuğunu,hububatını gelecekte hangi fiyatta satabileceğinin hesabını yapabilecek…Tüccar,sanayi ve ihracatçı ürün fiyat ve stok/sevkıyat durumunu bugünden öngörebilecek…Nihayetinde tekerleği yeniden keşfetmiyoruz,lisanslı depoculuk sistemi halihazırda ABD’den Hindistan’a kadar birçok ülkede uygulanıyor.Ama umuyoruz ki İTB’nin de yüzyılı aşkın güçlü borsacılık geleneğinin desteğiyle sistem en az hata ile işleme imkanı bulur ve doğal olarak İzmir Türkiye’de lisanslı depoculuğun merkezi haline gelir. SITKI ŞÜKÜRER Ege Sanayici ve İşadamları Derneği (ESİAD) Başkanı Sıtkı Şükürer’in,geçen hafta sonu yaptığı konuşma geniş yankı uyandırdı ve takdir topladı.Bize göre ise hiç sürpriz değil yani malumun ilamı! Çünkü değerli dostumuz Sıtkı Şükürer hem bilgi hem fikir sahibi gerçek bir entelektüel…Sadece İstanbullular yeni fark ediyor,o kadar. |
